Discover Canada ਸਟੱਡੀ ਨੋਟਸ: ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ

ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀ ਸਹੁੰ, ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ, ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦੇ ਚਾਰਟਰ, ਅਤੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦੇ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਸੌਖੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਹੈ

ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ (ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ (ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ) ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀ ਸਹੁੰ (Oath of Citizenship)

ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਨਾਗਰਿਕ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਇਕਰਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ):

"ਮੈਂ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ/ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ (ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਇਕਰਾਰ ਕਰਦਾ/ਕਰਦੀ ਹਾਂ) ਕਿ ਮੈਂ ਮਹਾਮਹਿਮ ਕਿੰਗ ਚਾਰਲਸ ਤੀਜੇ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹਾਂਗਾ/ਰਹਾਂਗੀ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਾਂਗਾ/ਰੱਖਾਂਗੀ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਾਂਗਾ/ਕਰਾਂਗੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਫ਼ਸਟ ਨੇਸ਼ਨਜ਼, ਇਨੂਇਟ ਅਤੇ ਮੇਟੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸੰਧੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਵਾਂਗਾ/ਨਿਭਾਵਾਂਗੀ।"

ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ:

• ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹੋਗੇ;
• ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਮੇਤ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋਗੇ;
• ਫ਼ਸਟ ਨੇਸ਼ਨਜ਼, ਇਨੂਇਟ ਅਤੇ ਮੇਟੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸੰਧੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ;
• ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕ ਵਾਲੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਓਗੇ।

ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਿਸੇ ਝੰਡੇ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ? ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ (constitutional monarchy) ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ (Sovereign), ਯਾਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਾਂ ਮਹਾਰਾਣੀ, ਸਾਰੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮਰਾਟ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਸਮਰਾਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨੋਟ: ਛਪੀ ਹੋਈ ਗਾਈਡ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਦੂਜੀ (Queen Elizabeth II) ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਤੇ ਸੰਧੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀ ਲਿਖਤ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।

ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ

ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸਰੋਤ ਹਨ: ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਸੂਬਾਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਕਾਨੂੰਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ (English common law), ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਸਿਵਲ ਕੋਡ, ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਅਣਲਿਖਿਆ ਸੰਵਿਧਾਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ "ਨਿਯਮਬੱਧ ਆਜ਼ਾਦੀ" (ordered liberty) ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲਗਭਗ 800 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਗਨਾ ਕਾਰਟਾ (Magna Carta) ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਚਾਰਟਰ (Great Charter of Freedoms) ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ’ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1215 ਵਿੱਚ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਏ ਸਨ।

ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ

• ਜ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
• ਸੋਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਰਾਇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ
• ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਇਕੱਠ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ (ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ)
• ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ (ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ)

ਹੇਬੀਅਸ ਕੌਰਪਸ (Habeas corpus) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਨ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।

ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦਾ ਚਾਰਟਰ

1982 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਕੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦੇ ਚਾਰਟਰ (Canadian Charter of Rights and Freedoms) ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਚਾਰਟਰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਉਹਨਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ’ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਰੱਬ ਦੀ ਸਰਬਉੱਚਤਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਅਧਿਕਾਰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ:

• ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ (Mobility rights): ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਰਹਿ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਆ-ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
• ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ: ਚਾਰਟਰ ਦੀਆਂ ਗਾਰੰਟੀਆਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸੰਧੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ।
• ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ: ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰੈਂਚ ਦਾ ਦਰਜਾ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
• ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਵਾਦ (Multiculturalism): ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਵਿਰਸੇ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹਿੱਸਾ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬਹੁਲਤਾ (ਕਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ) ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ

ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੀ/ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ-ਕੁੱਟ, ਅਖੌਤੀ "ਅਣਖ ਖ਼ਾਤਰ ਕਤਲ" (honour killings), ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਣਨ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਕੱਟ-ਵੱਢ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਹੋਰ ਹਿੰਸਾ। ਇਹ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਹੇਠ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ

1. ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ: ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਰਾਜ (rule of law) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਨਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ।
2. ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣਾ: ਨੌਕਰੀ ਕਰਨਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨਾ ਅਹਿਮ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ।
3. ਜਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ: ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
4. ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣਾ: ਫ਼ੈਡਰਲ, ਸੂਬਾਈ ਜਾਂ ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਓ।
5. ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ: ਵਲੰਟੀਅਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਫ਼ੂਡ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ।
6. ਆਪਣੇ ਵਿਰਸੇ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ: ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਖ਼ਰਚੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤੀ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੋ।

ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ

ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫ਼ੋਰਸਿਜ਼ (Canadian Forces) (ਨੇਵੀ, ਆਰਮੀ, ਏਅਰ ਫ਼ੋਰਸ), ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਰਿਜ਼ਰਵ, ਜਾਂ ਕੋਸਟ ਗਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨੌਜਵਾਨ ਕੈਡਿਟਾਂ (cadets) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਫ਼ਾਇਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਤੱਥ

• ਹੁਣ ਸਹੁੰ ਕਿੰਗ ਚਾਰਲਸ ਤੀਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਟ ਨੇਸ਼ਨਜ਼, ਇਨੂਇਟ ਅਤੇ ਮੇਟੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸੰਧੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
• ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਮਰਾਟ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
• ਮੈਗਨਾ ਕਾਰਟਾ (ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਚਾਰਟਰ): ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1215 ਵਿੱਚ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਏ।
• ਚਾਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ: ਜ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਧਰਮ; ਸੋਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਰਾਇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ; ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਇਕੱਠ; ਸੰਗਠਨ।
• ਹੇਬੀਅਸ ਕੌਰਪਸ: ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੱਕ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ।
• ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦਾ ਚਾਰਟਰ 1982 ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
• ਚਾਰਟਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ: ਆਵਾਜਾਈ, ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਵਾਦ।
• ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
• ਛੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ: ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਨਣਾ; ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ; ਜਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ; ਵੋਟ ਪਾਉਣਾ; ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ; ਵਿਰਸੇ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਰਾਖੀ।
• ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ’ਤੇ ਜਿਊਰੀ ਸੇਵਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
• ਲਾਜ਼ਮੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ; ਬਦਲ ਹਨ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫ਼ੋਰਸਿਜ਼, ਰਿਜ਼ਰਵ, ਕੈਡਿਟ ਅਤੇ ਕੋਸਟ ਗਾਰਡ।