Discover Canada ਸਟੱਡੀ ਨੋਟਸ: ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ

ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਵਪਾਰ, ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਨੇੜਲੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਰਾਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ ਟੈਸਟ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਤੱਥ ਹਨ।

ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼

ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੈਨੇਡਾ ਲਈ ਅਹਿਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਖ਼ਰੀਦਣ-ਵੇਚਣ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਪਣਾ ਉੱਚਾ ਜੀਵਨ-ਪੱਧਰ ਕਾਇਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ।

ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੋ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਅਕਸਰ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:

• 1988 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ।
• 1994 ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ (NAFTA) ਬਣਿਆ। (2020 ਵਿੱਚ NAFTA ਦੀ ਥਾਂ ਕੈਨੇਡਾ–ਅਮਰੀਕਾ–ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਮਝੌਤਾ, CUSMA, ਆ ਗਿਆ।) ਗਾਈਡ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ 2008 ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 444 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਸਨ ਅਤੇ $1 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਮਾਲ ਵਪਾਰ ਹੋਇਆ।

ਕੈਨੇਡਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਆਰਥਿਕਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਗਾਈਡ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ G8 ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ (ਅੱਜ ਇਹ ਸਮੂਹ G7 ਹੈ: 2014 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ)। ਇਹ ਮੋਹਰੀ ਸਨਅਤੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਈਡ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਰਮਨੀ, ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਇਟਲੀ, ਫ਼ਰਾਂਸ, ਜਪਾਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਉਦਯੋਗ

ਗਾਈਡ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨੋਂ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਯਾਦ ਕਰੋ।

1. ਸੇਵਾ ਉਦਯੋਗ

ਸੇਵਾ ਉਦਯੋਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ: ਆਵਾਜਾਈ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਉਸਾਰੀ, ਬੈਂਕਿੰਗ, ਸੰਚਾਰ, ਪਰਚੂਨ ਵਿਕਰੀ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ ਹੈ: 75% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

2. ਨਿਰਮਾਣ (manufacturing) ਉਦਯੋਗ

ਨਿਰਮਾਣ ਉਦਯੋਗ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਲਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ: ਕਾਗ਼ਜ਼, ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ, ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਕਾਰਾਂ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ। ਗਾਈਡ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ।

3. ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਉਦਯੋਗ

ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਤ, ਮੱਛੀ ਫੜਨਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਖਣਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਜੋ ਕੁਝ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਰੋਤ ਉਤਪਾਦ ਹਨ।

ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ

ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਬਹੁਤ ਨੇੜਲੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਰਾਮਦਾਂ (exports) ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਾਈਡ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੋ-ਦੇਸ਼ੀ (ਦੁਵੱਲਾ) ਵਪਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਸਾਂਝੀਆਂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਰਥਿਕਤਾਵਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੈਨੇਡਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ:

• ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦ
• ਸਨਅਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ
• ਆਟੋਮੋਟਿਵ (ਗੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ) ਉਤਪਾਦ
• ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਉਤਪਾਦ
• ਖਪਤਕਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ

ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਾਈਡ ਇਸ ਨੂੰ "ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਬਿਨਾਂ ਫ਼ੌਜੀ ਪਹਿਰੇ ਵਾਲੀ ਸਰਹੱਦ" ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਟੇਟ ਦੇ ਬਲੇਨ (Blaine) ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਪੀਸ ਆਰਚ (Peace Arch) ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ’ਤੇ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਐਲਬਰਟਾ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੇ ਪੰਪ, ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਲੌਬਸਟਰ, ਕਿਊਬੈਕ ਵਿੱਚ ਸੈਗੁਨੇ ਦਰਿਆ (Saguenay River) ’ਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਡੈਮ, ਲੱਕੜ ਵਾਲਾ ਟਰੱਕ, ਓਕਵਿਲ (Oakville), ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਕਾਰ ਫ਼ੈਕਟਰੀ, ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ, ਇੱਕ ਖੋਜ ਲੈਬ, ਅਤੇ ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੇ ਨਿਆਗਰਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਈਸ ਵਾਈਨ ਦੇ ਅੰਗੂਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਮਿਸਾਲਾਂ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ‘ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਖੇਤਰ’ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖੋਗੇ ਕਿ ਹਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਉਦਯੋਗ ਅਹਿਮ ਹਨ।

ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹੀਏ

ਇਹ ਛੋਟਾ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਆਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ, ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ, ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਰਾਮਦਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਕੇ ਦੁਹਰਾਓ, ਜਿਵੇਂ: "75% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੇਵਾ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਤੱਥ

• ਵਪਾਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਇੰਜਣ ਹੈ।
• ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ 1988 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
• ਮੈਕਸੀਕੋ 1994 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ NAFTA (ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ) ਬਣਿਆ।
• ਕੈਨੇਡਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਆਰਥਿਕਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
• ਗਾਈਡ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਮੋਹਰੀ ਸਨਅਤੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ G8 ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
• ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਉਦਯੋਗ: ਸੇਵਾ, ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ।
• 75% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੇਵਾ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
• ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ: ਜੰਗਲਾਤ, ਮੱਛੀ ਫੜਨਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਖਣਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ।
• ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ।
• ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਰਾਮਦਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
• ਕੈਨੇਡਾ–ਅਮਰੀਕਾ ਸਰਹੱਦ ਨੂੰ "ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਬਿਨਾਂ ਫ਼ੌਜੀ ਪਹਿਰੇ ਵਾਲੀ ਸਰਹੱਦ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਪੀਸ ਆਰਚ (ਬਲੇਨ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ) ਕੈਨੇਡਾ–ਅਮਰੀਕਾ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।