Discover Canada સ્ટડી નોટ્સ: આપણે કોણ છીએ

આ પ્રકરણ કેનેડાના લોકોનું વર્ણન કરે છે: ત્રણ સ્થાપક પ્રજાઓ, બે સત્તાવાર ભાષાઓ અને આજે દેશ બનાવતી ઘણી સંસ્કૃતિઓ. અહીં મુખ્ય મુદ્દાઓ સરળ ગુજરાતીમાં આપ્યા છે.

આ પ્રકરણ શેના વિશે છે

આ પ્રકરણ કેનેડાના લોકોનું વર્ણન કરે છે, જેની શરૂઆત ત્રણ સ્થાપક પ્રજાઓથી થાય છે: મૂળ નિવાસી (Aboriginal), ફ્રેન્ચ અને બ્રિટિશ.

કેનેડાની ઓળખ

કેનેડા દુનિયાભરમાં એક મજબૂત અને સ્વતંત્ર દેશ તરીકે જાણીતું છે. તેની પાસે દુનિયાની સૌથી જૂની સતત ચાલતી બંધારણીય પરંપરા છે અને તે ઉત્તર અમેરિકાની એકમાત્ર બંધારણીય રાજાશાહી છે. "શાંતિ, વ્યવસ્થા અને સુશાસન" (Peace, Order, and Good Government) વાક્ય 1867ના બ્રિટિશ નોર્થ અમેરિકા એક્ટ (British North America Act)માંથી આવ્યું છે, જે કેનેડાનો પહેલો બંધારણીય દસ્તાવેજ છે. કેનેડિયનો વ્યવસ્થિત સ્વતંત્રતા, ઉદ્યમ, મહેનત અને ન્યાયી વર્તનને મહત્વ આપે છે.

મૂળ નિવાસી લોકો

એવું માનવામાં આવે છે કે મૂળ નિવાસી લોકોના પૂર્વજો યુરોપિયનો આવ્યા તેના ઘણા સમય પહેલાં, હજારો વર્ષો પહેલાં એશિયાથી આવ્યા હતા. તેમની સંસ્કૃતિઓ સર્જનહાર, પ્રકૃતિ અને એકબીજા સાથેના સંબંધ વિશેની માન્યતાઓ પર આધારિત હતી.

મૂળ નિવાસી અને સંધિ અધિકારો બંધારણમાં સુરક્ષિત છે. જમીન પરના અધિકારોની ગેરંટી સૌપ્રથમ કિંગ જ્યોર્જ IIIએ બહાર પાડેલા 1763ના રોયલ પ્રોક્લેમેશન (Royal Proclamation)માં આપવામાં આવી હતી, જેણે સંધિઓનો પાયો નાખ્યો. આ સંધિઓનું હંમેશા પૂરેપૂરું પાલન થયું નહોતું.

1800ના દાયકાથી 1980ના દાયકા સુધી ફેડરલ સરકારે ઘણાં મૂળ નિવાસી બાળકોને મુખ્ય પ્રવાહની સંસ્કૃતિ અપનાવડાવવા રેસિડેન્શિયલ સ્કૂલ્સ (નિવાસી શાળાઓ)માં મોકલ્યાં. વિદ્યાર્થીઓએ ઘણું સહન કર્યું, કેટલાક સાથે દુર્વ્યવહાર થયો, અને તેમની ભાષાઓ અને રિવાજો મોટા ભાગે મનાઈ હતા. 2008માં ઓટાવાએ ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓની ઔપચારિક રીતે માફી માગી. આજે મૂળ નિવાસી સમુદાયો ખેતી, પર્યાવરણ, વેપાર અને કળા જેવાં ક્ષેત્રોમાં નવેસરથી ગૌરવ અને સફળતા બતાવે છે.

ત્રણ અલગ જૂથો

• ફર્સ્ટ નેશન્સ (First Nations) (લગભગ 65%): આ શબ્દ 1970ના દાયકામાં વપરાવા લાગ્યો. ("ઇન્ડિયન" શબ્દ એવા મૂળ નિવાસી લોકો માટે છે જે ઇન્યુઇટ કે મેટિસ નથી.) લગભગ અડધા લોકો આશરે 600 સમુદાયોમાં રિઝર્વની જમીન પર રહે છે; બાકીના અડધા રિઝર્વની બહાર, મોટે ભાગે શહેરોમાં રહે છે.
• મેટિસ (Métis) (લગભગ 30%): મૂળ નિવાસી અને યુરોપિયન મિશ્ર વંશની એક અલગ પ્રજા. મોટા ભાગના પ્રેરી પ્રાંતોમાં રહે છે. તેઓ ફ્રેન્ચ અને અંગ્રેજી પૃષ્ઠભૂમિમાંથી આવે છે અને પોતાની ભાષા મિચિફ (Michif) બોલે છે.
• ઇન્યુઇટ (Inuit) (લગભગ 4%): ઇનુક્ટિટુટ (Inuktitut) ભાષામાં આ નામનો અર્થ "લોકો" થાય છે. તેઓ આર્કટિકમાં નાના સમુદાયોમાં રહે છે અને ખૂબ કઠોર વાતાવરણમાં કેવી રીતે જીવવું તે જાણે છે.

અંગ્રેજી અને ફ્રેન્ચ

કેનેડિયન સમાજનો મોટો ભાગ યુરોપમાંથી આવેલી અંગ્રેજી બોલતી અને ફ્રેન્ચ બોલતી ખ્રિસ્તી સંસ્કૃતિઓમાંથી આવ્યો છે. અંગ્રેજી અને ફ્રેન્ચ કેનેડાની બે સત્તાવાર ભાષાઓ છે, અને ફેડરલ કાયદો કહે છે કે આખા કેનેડામાં ફેડરલ સરકારની સેવાઓ બંને ભાષામાં મળવી જોઈએ.

• ગાઇડ મુજબ 18 મિલિયન એંગ્લોફોન (જેમની પહેલી ભાષા અંગ્રેજી છે) અને 7 મિલિયન ફ્રાન્કોફોન (જેમની પહેલી ભાષા ફ્રેન્ચ છે) છે. મોટા ભાગના ફ્રાન્કોફોન ક્વિબેકમાં રહે છે; લગભગ દસ લાખ Ontario, ન્યૂ બ્રન્સવિક અને મેનિટોબામાં રહે છે.
• ન્યૂ બ્રન્સવિક એકમાત્ર સત્તાવાર રીતે દ્વિભાષી પ્રાંત છે.
• એકેડિયન્સ (Acadians) એ ફ્રેન્ચ વસાહતીઓના વંશજો છે, જેમણે 1604માં મેરીટાઇમ પ્રાંતોમાં વસવાનું શરૂ કર્યું. 1755 અને 1763 વચ્ચે બ્રિટન અને ફ્રાન્સના યુદ્ધ દરમિયાન તેમાંથી બે-તૃતીયાંશથી વધુને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા. આને "મહાન ઉથલપાથલ" (Great Upheaval) કહેવાય છે. એકેડિયન સંસ્કૃતિ ટકી રહી અને આજે મજબૂત છે.
• ક્વિબેકવાસીઓ (Quebecers) મોટે ભાગે ફ્રેન્ચ બોલે છે અને મુખ્યત્વે 1600 અને 1700ના દાયકાના લગભગ 8,500 ફ્રેન્ચ વસાહતીઓના વંશજો છે. 2006માં હાઉસ ઓફ કોમન્સ (House of Commons)એ માન્યતા આપી કે ક્વિબેકવાસીઓ એકીકૃત કેનેડામાં એક રાષ્ટ્ર છે.
• લગભગ દસ લાખ એંગ્લો-ક્વિબેકવાસીઓનો ક્વિબેકમાં લગભગ 250 વર્ષનો વારસો છે.
• અંગ્રેજ, વેલ્શ, સ્કોટિશ અને આઇરિશ વસાહતીઓએ અંગ્રેજી બોલતા કેનેડાને ઘડ્યું. અંગ્રેજી બોલનારાઓને સામાન્ય રીતે ઇંગ્લિશ કેનેડિયન્સ કહેવાય છે.

વિવિધતામાં એકતા

જોન બુકન (John Buchan) (લોર્ડ ટ્વીડ્સમ્યુર), જે 1935 થી 1940 સુધી ગવર્નર જનરલ (Governor General) હતા અને લોકપ્રિય હતા, તેમણે કહ્યું કે ઇમિગ્રન્ટ જૂથોએ પોતાની ઓળખ અને પરંપરાઓ જાળવવી જોઈએ, એકબીજા પાસેથી શીખવું જોઈએ, અને સાથે કેનેડા પ્રત્યે નવી વફાદારી પણ રાખવી જોઈએ.

કેનેડિયન બનવું અને આજની વિવિધતા

કેટલાક નવા આવનારા યુદ્ધ કે સંઘર્ષવાળા સ્થળોએથી આવે છે. આ અનુભવો કેનેડામાં હિંસા, ઉગ્રવાદ કે નફરત લાવવાને યોગ્ય ઠેરવતા નથી. નવા આવનારાઓ પાસેથી કાયદાનું શાસન જેવાં લોકશાહી મૂલ્યો સ્વીકારવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે.

મોટા ભાગના કેનેડિયનો કેનેડામાં જન્મેલા છે, પણ કેનેડાને ઘણી વાર "ઇમિગ્રન્ટ્સનો દેશ" કહેવાય છે, કારણ કે 200 વર્ષમાં લાખો નવા આવનારાઓએ તેને બનાવવામાં મદદ કરી. 1970ના દાયકાથી મોટા ભાગના ઇમિગ્રન્ટ્સ એશિયાના દેશોમાંથી આવ્યા છે. વાનકુવર અને ટોરોન્ટોમાં ઘરમાં અંગ્રેજી પછી સૌથી વધુ બોલાતી ભાષાઓ ચાઇનીઝ ભાષાઓ છે.

મોટા ભાગના કેનેડિયનો ખ્રિસ્તી છે; સૌથી મોટું જૂથ કેથોલિક છે, ત્યાર પછી પ્રોટેસ્ટન્ટ ચર્ચો આવે છે. મુસ્લિમ, યહૂદી, હિન્દુ, શીખ અને બીજા સમુદાયો વધી રહ્યા છે, અને કોઈ ધર્મ ન પાળતા લોકોની સંખ્યા પણ વધી રહી છે. ગે અને લેસ્બિયન કેનેડિયનોને સિવિલ મેરેજ સહિત પૂરું કાનૂની રક્ષણ મળે છે. ઘણા અશ્વેત (Black) કેનેડિયનો બ્લેક લોયલિસ્ટ્સ (Black Loyalists) અને 1780ના દાયકામાં અમેરિકાથી આવેલા બીજા લોકોના વંશજો છે.

યાદ રાખવા જેવા મુખ્ય તથ્યો

• ત્રણ સ્થાપક પ્રજાઓ: મૂળ નિવાસી, ફ્રેન્ચ અને બ્રિટિશ.
• કેનેડા ઉત્તર અમેરિકાની એકમાત્ર બંધારણીય રાજાશાહી છે.
• "શાંતિ, વ્યવસ્થા અને સુશાસન": બ્રિટિશ નોર્થ અમેરિકા એક્ટ, 1867માંથી.
• 1763ના રોયલ પ્રોક્લેમેશન (કિંગ જ્યોર્જ III)એ સૌપ્રથમ મૂળ નિવાસીઓના જમીન અધિકારોની ગેરંટી આપી.
• રેસિડેન્શિયલ સ્કૂલ્સ: 1800ના દાયકાથી 1980ના દાયકા સુધી; ઔપચારિક માફી 2008માં.
• મૂળ નિવાસી જૂથો: ફર્સ્ટ નેશન્સ ~65%, મેટિસ ~30%, ઇન્યુઇટ ~4%.
• ઇનુક્ટિટુટમાં ઇન્યુઇટનો અર્થ "લોકો"; મેટિસ લોકો મિચિફ બોલે છે.
• સત્તાવાર ભાષાઓ: અંગ્રેજી અને ફ્રેન્ચ; ન્યૂ બ્રન્સવિક એકમાત્ર સત્તાવાર રીતે દ્વિભાષી પ્રાંત છે.
• એકેડિયન્સ: 1604થી વસ્યા; મહાન ઉથલપાથલ 1755–1763.
• હાઉસ ઓફ કોમન્સે 2006માં ક્વિબેકવાસીઓને એકીકૃત કેનેડામાં એક રાષ્ટ્ર તરીકે માન્યતા આપી.
• જોન બુકન, ગવર્નર જનરલ 1935–1940, વિવિધતામાં એકતાની વાત કરી.
• 1970ના દાયકાથી મોટા ભાગના ઇમિગ્રન્ટ્સ એશિયામાંથી આવ્યા છે.